Medicijnen voor zieke vogels

Ziekenkooi

De laatste jaren zijn steeds meer papegaaien besmet geraakt met de papegaaienziekte, bek- en vederrot ook wel PBFD (psittacine beak & feather disease) genoemd.
Deze ziekte, die veroorzaakt wordt door een virus komt in twee varianten voor, te weten:

1. in de veren
2. in het bloed.

Wanneer de papegaai het in zijn veren heeft is hij nog niet ziek maar kan op dat moment wel aan andere papegaaien de ziekte overbrengen. Als na 3 maanden er weer getest wordt zijn er twee mogelijkheden. Of de vogel is het virus kwijt uit zijn veren (de vogel is dan gewoon weer gezond) of het is in zijn bloed gekomen. Wanneer het laatste het geval is zal de vogel sterven omdat er voor deze ziekte nog geen medicatie is. De bek- en verenrot wordt veroorzaakt door een virus die de cellen van de veren en de snavel besmet en dood. Daarnaast tast het de cellen van het afweersysteem aan waardoor de vogel vatbaar wordt voor andere vogelziektes. Voor zo ver bekend zijn alleen parkieten en papegaaiachtige vogels gevoelig voor het virus.

Overdracht

De overdracht vindt meest­al plaats door stofdeeltjes van huidschilfers, ontlasting en ook door overdracht van oudervogel naar jonge vogel. (dragers dus.)

Diagnose

Een juiste diagnose is alleen door een dierenarts te stellen. De dierenarts zal een stukje veer en een paar druppeltjes bloed afnemen en deze voor onderzoek opsturen. Kenmerken van besmette vogels kunnen zijn:

• Veren die op onverklaarbare wijze uitvallen
• Veren die abnormaal dikke veerschachten hebben
• Groeiachterstand (bij jonge vogels)
• Gestold bloed op de uitgevallen veren
• Open rode plekken op de plaats waar de veren zijn uitgevallen
• Doffe bevedering
• In het jongste stadium van snavel- en veerrot ziekte zal bij besmette vogels de snavel glimmend worden door het ontbreken van de poederdons haren. Vervolgens zal bij het verzorgen van de veren de snavel zwart worden in plaats van grijs, ook treden er beschadigingen op aan de binnenzijde van de bovensnavel (bij jongere vogels werkt het virus sneller als bij oudere).
• Gewichtsverlies
• Veranderd eetpatroon
• Minder actief
• Dunne groene ontlasting

Let wel, de genoemde kenmerken kunnen een indicatie zijn van PBFD maar natuurlijk ook van andere al dan niet onschuldige ziekten. Daarom is het aan te raden altijd een bezoek te brengen aan de dierenarts voor de meest betrouwbare diagnose. Ook bij vogels met een goed afweersysteem, is het aan de buitenkant zeer moeilijk te constateren of ze besmet zijn met het virus.

Incubatietijd

Drie weken na besmetting kunnen zich de eerste ziekteverschijnselen openbaren. Dit hangt echter af van de leeftijd, de ontwikkeling van het verenpatroon, de intensiviteit van het virus en het immuumsysteem van de vogel. Hoewel jonge papegaaien het meest gevoelig zijn voor het virus, zijn ouderen ook vatbaar.

Preventie

Ter preventie dient bij de aankoop van papegaaien een keuringsrapport aanwezig te zijn met daarin de uitslagen van o.a. de PBFD-test. Aangezien dit dure testen zijn, worden deze testen niet vaak door de handelaren en kwekers gedaan. Een manier om de ziekte niet te verspreiden en uit te bannen is in ieder geval geen (baby)papegaai te kopen zonder certificaat. Hoewel deze vogels veelal wat duurder zijn geeft een geteste vogel wel de zekerheid dat hij/zij gezond is.

Therapie

Een besmette vogel dient direct uit het bestand te worden verwijderd. Verder dient een zeer goede hygiëne toegepast te worden. Verwijder nauwgezet alle ontlasting zonder dat er stofvorming optreedt. Er zijn geen ontsmettingsmiddelen die het probleem kunnen verhelpen. Daarom is het verstandig om elke vogel die in de hobby wordt opgenomen aan een bloedonderzoek te onderwerpen. Ga hier voor naar een kundige vogelarts.

A. van Kooten.