Geslachtsonderscheid:

Er bestaat geen duidelijk verschil tussen de geslachten. Beide zijn qua kleur gelijk aan elkaar maar de pop is veelal kleiner en heeft een duidelijk kleinere bovensnavel dan de man.

Ondersoorten

• Probosciger aterrimus aterrimus            - palmkaketoe
• Probosciger aterrimus goliath
• Probosciger aterrimus stenolophus
• Probosciger aterrimus macgillivrayi

Beschrijving van de palmkaketoe

Het zijn overwegend zwarte vogels met naakte helderrode wangen en een opvallende, uit lange smalle veren bestaande, zwarte kuif. P. a. aterrimus heeft een lengte van ongeveer 60 cm. De verschillen tussen de ondersoorten zijn klein. P. a. goliath heeft wat smallere kuifveren dan de nominaatvorm en is met zijn 68 cm groter. Ook P. a. stenolophus heeft ongeveer dit formaat. Bij deze ondersoort zijn de kuifveren duidelijk smaller dan bij de nominaatvorm.

Herkomst en leefwijze

P. a. aterrimus komt voor op de Aru-eilanden en Nieuw-Guinea,  P. a. goliath heeft zijn verspreidingsgebied in het westelijk deel van Nieuw-Guinea en de westelijke Papoea-eilanden met uitzondering van Misool. P. a. stenolophus is te vinden op Nieuw-Guinea en het eiland Japen dat deel uitmaakt van de Indonesische provincie Papoea. P. a. macgillivrayi tenslotte houdt zich op op het Australische schiereiland Kaap York.

Palmkaketoes bewonen in hoofdzaak tropische regenwouden, moerasgebieden en savannen met boombestanden. Hun voedsel bestaat vooral uit noten, zaden, vruchten, bessen, bladknoppen en waarschijnlijk insecten en hun larven. Buiten de broedperiode komen ze in kleine groepen voor tot zeven vogels. Als nestgelegenheid maken ze gebruik van holten in dikke takken en holen van dode bomen op hoogten van gemiddeld tien meter boven de grond. De pop legt slechts één ei, dat door beide vogels wordt bebroed. De broedduur ligt rond 30 dagen. De jongen verlaten na ongeveer vijftien weken het nest en worden dan nog gedurende een zeer lange tijd door de ouders (bij)gevoerd. Palmkaketoes zijn in de avicultuur zeer zeldzaam.

Voeding

In hun natuurlijke leefomgeving nemen palmkaketoes een breed scala aan voedingsstoffen op. In gevangenschap dient de verzorger hier rekening mee te houden. Er dient daarom gezorgd te worden voor een zeer gevarieerde voeding. Deze is, zo blijkt uit de praktijk, ook van groot belang voor het verkrijgen van goede kweekresultaten. De voeding dient te bestaan uit een goed zaadmengsel ( drie delen parkietenzaad + één deel papegaaienvoer), aangevuld met vers fruit, groente, gekiemde (duivenvoer)zaden, eivoer c.q. opfokvoer en noten (o.a. palmnoten, dagelijks ongeveer vier per vogel). Bovenstaande voedingsbestanddelen (zaadmengsel, krachtvoer/kiemzaad, groente/fruit) kunnen in een verhouding gegeven worden van 1:1:1. Voor het begin van het broedseizoen moet de voeding meer eiwitten bevatten, dit is vooral van belang als er jongen in het nest liggen. Om het eiwitpercentage van het krachtvoer te verhogen kan eventueel aan 1 kg eivoer 250 gram gekookte (kool)vis worden toegevoegd. Afhankelijk van het seizoen kunnen de volgende groenten gegeven worden: erwten in de schil, rode bieten, paprika, andijvie, spinazie, korenaren, wortelen, broccoli, bloemkool en ook (onkruid)zaden als korenaren, muur, graszaden, paardenbloemen en weegbree. Als fruit komen appel, peer, druif, mandarijn, sinaasappel, kiwi e.d. in aanmerking. Verder dient dagelijks grit, maagkiezel en sepia ter beschikking te staan. Over het algemeen nemen kaketoes niet zo gemakkelijk zachtvoer op. Hier geldt dat de aanhouder wint! Om de vogels ´te dwingen´ zachtvoer op te nemen kan geprobeerd worden minder zaad aan de vogels te voeren of om in het begin zachtvoer en zaad door elkaar te mengen. Om bederf te voorkomen dient niet meer voedsel verstrekt te worden dan de vogels op één dag op kunnen.

Van nature scharrelen de vogels vooral op de grond om daar voedsel te zoeken. Geef ze daarom bijvoorbeeld ook eens graszoden (met graszaden). Om aan hun knaaglust te voldoen moeten de vogels (dagelijks) rijkelijk kunnen beschikken over verse wilgen- en/of fruitboomtakken. Ter afleiding kunnen ook klimbomen en allerlei andere klimattributen in de volière worden opgehangen.

Huisvesting

Palmkaketoes kunnen gehuisvest worden in volières van minimaal 7 m lang en 1,5 m breed. Omdat palmkaketoes beweeglijke vogels zijn is het af te raden om ze kleiner te huisvesten. Een te krappe huisvesting geeft bovendien snel aanleiding tot vervetting en als gevolg daarvan slechte kweekresultaten.   

Vanwege de sterke snavels van de vogels is een metalen volière (bijvoorbeeld van ijzer of aluminium) omspannen met een zware kwaliteit gaas een vereiste. Ook de eet- en drinkbakken dienen van metaal te zijn en zodanig geplaatst te worden dat de vogels ze niet kunnen omgooien.

Indien sprake is van meerdere buitenvolières met broedparen kaketoes, is het raadzaam om deze onderling van elkaar te scheiden door ondoorzichtige tussenwanden zodat onderling contact tussen de vogels onmogelijk wordt en de mannen niet nóg agressiever worden. Het best kunnen in de naastgelegen volières andere soorten worden gehuisvest zodat voorkomen wordt dat de vogels tijdens het broedseizoen al hun energie verspelen aan ruzies met soortgenoten. De vliegopening die toegang geeft tot het nachtverblijf dient een afmeting te hebben van ongeveer 20 cm. Zorg ervoor dat deze opening af te sluiten is d.m.v. een schuifluikje. Het is het gemakkelijkst als dit te bedienen is aan de voorzijde van de volière. Het is verstandig om de buitenvolières voor de helft te overdekken, bijvoorbeeld met golfplaten. De vogels hebben buiten op deze manier altijd een droge plaats. Het biedt tevens de mogelijkheid om daar broedblokken op te hangen. Het niet beschutte deel geeft de vogels de mogelijkheid om bij regenval een douche te nemen. De vloer van de volière kan het best gemaakt worden van beton of cementtegels. Hierover kan eventueel zand, schelpen of iets anders gestrooid worden.

Kweek

De zogenaamde zwarte kaketoes komen zeer weinig in onze volières voor. Het zijn vogels voor de gespecialiseerde liefhebber. De kweek ervan valt dan ook buiten het bestek van deze website.

A. van Kooten